TPAO Uluslararası Faaliyet Alanını Genişletiyor: Kerkük ve Bulgaristan Hamleleri

TPAO'nun Kerkük ve Bulgaristan projelerine katılması, Türkiye'nin enerji stratejisinde önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Şirket, yurt içinde Gabar ve Sakarya gibi stratejik sahalardaki arama ve üretim faaliyetlerini sürdürürken yurt dışında kara üretim projeleri ile deniz arama faaliyetlerine katılarak "Türkiye Petrolleri'ni yurt dışında büyütme" stratejisini adım adım hayata geçirmektedir. Bu gelişmeler, Türkiye'nin enerji arz güvenliğini güçlendirirken aynı zamanda bölgesel enerji merkezi olma hedefine de hizmet etmektedir.

TPAO Uluslararası Faaliyet Alanını Genişletiyor: Kerkük ve Bulgaristan Hamleleri

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Irak'taki Kerkük projesinin ardından Bulgaristan hamlesiyle uluslararası faaliyet alanını kara üretiminden deniz arama projelerine genişleterek sektördeki etkinliğini artırmaktadır.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yılbaşından itibaren dile getirdiği "Türkiye Petrolleri'ni yurt dışında büyütme" stratejisi, uluslararası enerji şirketleriyle imzalanan işbirliği anlaşmalarıyla somutlaşmaya başlamıştır.

Stratejik Hedefler

TPAO'nun 2028'de günlük yaklaşık 500 bin varil petrol ve doğal gaz üretimine ulaşması, sonraki aşamada ise üretimini günlük 1 milyon varile çıkarması hedeflenmektedir. Şirketin Irak'taki Kerkük ortaklığının ardından Bulgaristan'ın Karadeniz'deki Khan Tervel sahasına katılması bu vizyonun son halkasını oluşturmaktadır.

Bulgaristan'daki Deniz Arama Projesi

TPAO'nun Bulgaristan hamlesi, 18 Şubat'ta imzalanan ortaklık anlaşmasının Bulgaristan Bakanlar Kurulu tarafından temmuz sonunda onaylanmasıyla resmiyet kazanmıştır. Kararla birlikte TPAO, Bulgaristan'ın Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgesinde yer alan Khan Tervel Blok 1-26 sahasındaki petrol ve doğal gaz arama ruhsatına yüzde 33 payla ortak olmuştur.

Proje ortaklık yapısı şu şekilde şekillenmiştir:

• Shell (Operatör): Yüzde 42
• TPAO: Yüzde 33
• OMV (Avusturya): Yüzde 25

Saha Özellikleri

Yaklaşık 3 bin 800 kilometrekare büyüklüğündeki Khan Tervel sahasının, Türkiye'nin Karadeniz'deki en büyük doğal gaz keşfi olan Sakarya Gaz Sahası'na yakın konumuyla önemli olduğu belirtilmektedir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, ilk aşamada sahada Shell ile birlikte sismik çalışmalar yürütüleceğini, ardından arama kuyusu açılmasının planlandığını ve projenin yaklaşık 5 yıllık arama ruhsatı kapsamında ilerleyeceğini belirtmiştir.

TPAO'nun bu ortaklıkla Karadeniz'deki uluslararası deniz arama faaliyetlerini genişletmesi ve küresel enerji şirketleriyle teknik işbirliğini güçlendirmesi beklenmektedir.

Kerkük Ortaklığı: Kara Üretim Portföyü

TPAO, Bulgaristan'daki deniz arama faaliyetlerinin yanı sıra Kerkük ortaklığıyla uluslararası kara üretim portföyünü de genişletmiştir. Anlaşma kapsamında TPAO, bp ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını geliştirmek üzere kurulan konsorsiyuma yüzde 15 payla katılmıştır.

Üretim Kapasitesi

Irak'ın Maden Çıkaran Endüstriler Şeffaflık Girişimi'nin son saha bazlı verilerine göre, TPAO'nun ortak olduğu sahalarda günlük yaklaşık 300 bin varil petrol üretimi gerçekleştiriliyor. Projenin ilk aşamada 3 milyar varil petrol eş değeri hidrokarbon kaynağını kapsamakta olup, sözleşme alanının toplamda 20 milyar varil petrol eşdeğeri kaynak potansiyeline sahip olduğu öngörülmektedir.

Uzmanlar, Kerkük ortaklığının TPAO'nun yurt dışındaki üretim kapasitesini güçlendirmesinin yanı sıra Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve bölgesel enerji merkezi olma hedefi açısından da stratejik önem taşıdığına dikkat çekmektedir.

Küresel Enerji Şirketleriyle İşbirliği Ağı

TPAO, son dönemde dünyanın önde gelen enerji şirketleriyle kurduğu ortaklıklar ve işbirliği anlaşmalarıyla uluslararası ağını genişletmeye devam etmektedir:

2024 Yılı İşbirliği Anlaşmaları:

• Ocak: ABD'li ExxonMobil'in iştiraki ESSO Exploration International Limited ile Karadeniz, Akdeniz ve diğer potansiyel bölgelerde petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerini kapsayan mutabakat zaptı
• Şubat: ABD'li Chevron ile Türkiye'de ve yurt dışında petrol ve doğal gaz arama ile üretim alanlarında işbirliği mutabakat zaptı
• Şubat: İngiliz enerji şirketi bp ile petrol ve doğal gaz alanında stratejik işbirliği anlaşması
• Nisan: Fransız enerji şirketi TotalEnergies ile Karadeniz'de ve uluslararası alanlarda ortak arama fırsatlarının değerlendirilmesini amaçlayan işbirliği mutabakat zaptı

TPAO'nun Enerji Diplomasisindeki Rolü

Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, TPAO'nun Irak'taki Kerkük projesinin ardından Bulgaristan hamlesiyle uluslararası alandaki varlığını güçlendirdiğini belirtmiştir. Rizvi, söz konusu adımların Türkiye'yi yalnızca bir enerji transit ülkesi olmanın ötesine taşıdığını vurgulamıştır.

Rizvi'ye göre, üretim projelerinde doğrudan pay sahibi olmak, Türkiye'ye şu imkanları sunmaktadır:

• Gelir elde etme
• Arz seçeneklerini çeşitlendirme
• Arama, üretim, boru hatları, ticaret ve rafinaj gibi enerji değer zincirinin farklı halkalarında söz sahibi olma

Oslo Üniversitesinde Doktora Sonrası Araştırma Görevlisi Francesco Sassi, TPAO'nun son yıllarda faaliyet alanını önemli ölçüde genişlettiğini belirterek, "TPAO, Türkiye'nin enerji diplomasisinin önemli aktörlerinden biri haline geldi ve bu durum Ankara'nın son yıllarda daha iddialı hale gelen dış politika yaklaşımının da önemli bir unsurunu oluşturuyor" demiştir.

Mavi Vatan Vizyonu ve Enerji Çıkarları

Sassi, Türkiye'nin giderek daha iddialı bir politika izlediğine işaret ederek, bu adımların Ankara'nın Mavi Vatan vizyonunun yalnızca çevresindeki geniş coğrafyada nüfuzunu artırma hedefiyle değil, aynı zamanda enerji ihtiyaçları ve enerji çıkarlarıyla da yakından bağlantılı olduğunu vurgulamıştır.

Gelecek Perspektifi

Sassi'ye göre, gelecekte Karadeniz'deki uluslararası arama ve geliştirme projelerinde, özellikle Avrupalı enerji şirketleriyle kurulabilecek işbirlikleri, TPAO'nun uluslararası profilini güçlendirebilir ve Ankara'nın enerji alanındaki stratejik hedeflerini destekleyen önemli bir araç haline gelebilecektir.

Sonuç

TPAO'nun Kerkük ve Bulgaristan projelerine katılması, Türkiye'nin enerji stratejisinde önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Şirket, yurt içinde Gabar ve Sakarya gibi stratejik sahalardaki arama ve üretim faaliyetlerini sürdürürken yurt dışında kara üretim projeleri ile deniz arama faaliyetlerine katılarak "Türkiye Petrolleri'ni yurt dışında büyütme" stratejisini adım adım hayata geçirmektedir. Bu gelişmeler, Türkiye'nin enerji arz güvenliğini güçlendirirken aynı zamanda bölgesel enerji merkezi olma hedefine de hizmet etmektedir.