Bir tanker gemisinin adı, Kefalonya azizlerinden İstanbul Rum kurumlarına, Aynoroz'dan Harvard'ın laboratuvarlarına uzanan çok katmanlı bir hikâyenin kapısını araladı. Agioi Fanendes'in dünya gündemine girmesi, küresel denizcilik ticaretinin arka planında yatan insan hikâyelerinin ne kadar derin olabileceğini bir kez daha gösterdi.
Agioi Fanendes adını taşıyan geminin patronu Thanassis Martinos'un hikâyesi, Kefalonya'dan Heybeliada Ruhban Okulu'na ve Harvard'daki bilim merkezine uzanan sıra dışı bir yolculuk
Rusya'dan dizel yükleyerek ABD'ye doğru yola çıkan Malta bayraklı Agioi Fanendes tankerinin ismi tüm dünyada konuşuldu. Ancak geminin arkasındaki isim, en az taşıdığı yük kadar ilginç bir hikâyeye sahip. Üstelik geminin adında da bir sır saklı.
Geminin adı olan Agioi Fanendes, Yunanca "Ortaya Çıkan Azizler" demek. Bu isim, Ortodoks geleneğinde Kefalonya Adası'yla ilişkilendirilen üç azize gönderme yapıyor.
Peki geminin patronu, Eastern Mediterranean Maritime (Eastmed) şirketinin kurucusu Thanassis Martinos neden bu ismi seçmişti? Cevap, ailenin köklerinde saklı.
1950 yılında Yunanistan'da doğan Thanassis Martinos, ülkenin köklü denizcilik ailelerinden birine mensup — ve aile geçmişinin bir kolu İstanbul'a dayanıyor.
Martinos, Yunan ekonomi gazetesi Naftemporiki'ye verdiği röportajda anneannesinin ailesinin İstanbul'da yaşadığını anlatmıştı. Armatörün ifadesine göre aile, aslen Yunanistan'ın Kefalonya Adası'ndan geliyordu ancak bir dönem İstanbul'da bulunmuştu.
Martinos kendisini baba tarafından Arkadyalı, anne tarafından ise Kefalonyalı ve Arvanit kökenli olarak tanımlıyor. Yunan milyarderin anneannesinden gelen büyük dedesinin İstanbul'da doktorluk yaptığı da Yunan basınına konu olmuştu.
Martinos'un İstanbul'la bağı yalnızca geçmişte kalmış bir aile hikâyesinden ibaret değil. Yunan milyarder, eşi Marina ile birlikte kurduğu vakıf aracılığıyla İstanbul'daki Rum toplumunun tarihi ve kültürel kurumlarına önemli mali destek sağlıyor.
Destek verdiği kurumlar arasında:
Martinos, 20 Haziran 2026'da İstanbul'daydı. Fener'deki Maraşlı Rum Okulu'nda düzenlenen törende Fener Rum Patriği Bartholomeos, Thanassis Martinos'a kendi adını taşıyan ödülü verdi.
Patrikhane ile ilişkinin bir başka boyutu daha var: Martinos, Patrikhane tarafından verilen Arhon Eksarhos unvanını taşıyor. Kökeni Bizans dönemine uzanan bu unvan, günümüzde kiliseye ve Ortodoks toplumuna önemli hizmetlerde bulunan laik kişilere onursal paye olarak veriliyor. Martinos ayrıca Avrupa'daki Patrikhane Arhonlarının oluşturduğu Pammakaristos Kardeşliği'nin başkanlığını yürütüyor.
Martinos'un geçmişinde dikkat çekici bir kamu görevi de bulunuyor: 2019-2023 yılları arasında Yunanistan'daki özerk manastır bölgesi Aynoroz'un sivil yöneticiliğini üstlendi. Ortodoks dünyasının en önemli dinî merkezlerinden biri olan Aynoroz, dini bakımdan İstanbul Fener Rum Patrikhanesi'ne bağlı.
Martinos ailesinin denizcilik dünyasındaki yükselişinin arkasında da sıra dışı bir kadın var: Thanassis Martinos'un annesi Athina, diğer adıyla Nounou Martinos.
Ailenin babası Ioannis Martinos, Atina'da ticaretle uğraşıyordu; ancak aileyi denizcilik sektörüne yönlendiren kişi Athina oldu. 1960'lı yılların sonunda gemi yatırımlarına başlayan aile, 1971'de Thenamaris şirketini kurdu. Athina Martinos, üç oğluyla birlikte şirketin büyümesinde belirleyici rol oynadı ve kısa sürede Yunanistan'ın önemli denizcilik gruplarından birine dönüşen Thenamaris, ailenin servetinin temelini oluşturdu.
Thanassis Martinos, 1991 yılında aile şirketinden ayrılarak Eastern Mediterranean Maritime'ı kurdu. Bugün petrol tankerleri, dökme yük ve diğer ticari gemilerden oluşan büyük bir filoyu yöneten Eastmed, uluslararası denizcilik sektörünün önemli şirketlerinden biri.
Armatörün hayatındaki en acı olaylardan biri 1997 yılında yaşandı. Thanassis ve Marina Martinos çiftinin büyük kızları Athinoula, henüz 24 yaşındayken hayatını kaybetti. Aile, kızlarının anısını bilimsel araştırmalara destek vererek yaşatmaya karar verdi.
Bu kararın arkasında yıllar öncesine dayanan bir dostluk bulunuyordu: Martinos, 1976 yılında ağır hastalanan bir kaptanın kızının tedavisi için ABD'li doktor Daniel Shannon'dan yardım istemişti. Shannon, çocuğun Boston'da tedavi edilmesini sağlamış ve aileyle uzun yıllar sürecek bir dostluk kurmuştu.
Athinoula'nın ölümünün ardından Martinos çifti yeniden Shannon'a başvurdu. Kendi kızını da kaybetmiş olan doktorun önerisiyle önce araştırma bursları oluşturuldu. Ardından aile, 1999 yılında Harvard ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bağlantılı biyomedikal görüntüleme araştırmalarını desteklemek için 20 milyon dolar bağışladı.
Bu bağış, Massachusetts General Hospital bünyesindeki Athinoula A. Martinos Center for Biomedical Imaging adlı araştırma merkezinin kurulmasına öncülük etti. Bugün nörobilim, tıbbi görüntüleme ve hastalıkların teşhisine yönelik araştırmalar yapan merkez, Yunan milyarderin kızının adını taşıyor.
Sonuç: Bir tanker gemisinin adı, Kefalonya azizlerinden İstanbul Rum kurumlarına, Aynoroz'dan Harvard'ın laboratuvarlarına uzanan çok katmanlı bir hikâyenin kapısını araladı. Agioi Fanendes'in dünya gündemine girmesi, küresel denizcilik ticaretinin arka planında yatan insan hikâyelerinin ne kadar derin olabileceğini bir kez daha gösterdi.
Yorumlar