Londra’da planlanan veri merkezi kampüsü çevre tartışması yarattı

Yapay zekâ ve veri altyapısı için gereken büyük ölçekli enerji yatırımları, tarım arazileri ve net sıfır hedefleri korunarak nasıl gerçekleştirilecek?

Londra’da planlanan veri merkezi kampüsü çevre tartışması yarattı

Digital Reef’in Havering Belediyesi iş birliğiyle geliştirdiği North Ockendon veri merkezi projesi, yapay zekâ yatırımları ile iklim hedefleri arasındaki gerilimi yeniden gündeme taşıdı.

Proje, M25 otoyolu ve Warley elektrik trafo merkezinin yakınında bulunan 218 hektarlık Green Belt arazisini kapsıyor. Taslak planlarda çok sayıda veri merkezi binasının yanı sıra batarya depolama tesisleri, kapalı tarım alanları, bölgesel ısıtma sistemi, ziyaretçi merkezi ve halka açık ekoloji parkı yer alıyor.

Kampüsün yapay zekâ uygulamaları, bulut bilişim, veri depolama ve finansal işlemler gibi yüksek işlem gücü gerektiren alanlara hizmet vermesi planlanıyor.

Yıllık emisyon 1,2 milyon tona ulaşabilir

Planlama belgelerinde yer alan hesaplamalara göre tesis tam kapasiteyle çalıştığında yıllık emisyonun yaklaşık 1,2 milyon ton CO₂e seviyesine çıkması bekleniyor.

Kampüsün 60 yıllık kullanım ömrü boyunca toplam emisyonunun ise 72 milyon tonu aşabileceği tahmin ediliyor. The Guardian, bu miktarı yaklaşık 8 bin 480 Londra-New York uçuşunun karbon ayak iziyle karşılaştırdı.

Gazetenin haberinin ilk hâlinde yer alan 27 bin uçuşluk karşılaştırma daha sonra düzeltilerek 8 bin 480 uçuş olarak güncellendi.

Çevresel değerlendirmede projenin mevcut tasarımıyla, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlamayı amaçlayan senaryolar ve Birleşik Krallık’ın 2050 net sıfır hedefiyle tam olarak uyumlu olmadığı da kabul ediliyor.

Bir milyondan fazla hanenin tüketimine denk elektrik

Kampüsün yüzde 50 kapasiteyle çalışırken bile yılda yaklaşık 2,65 milyar kilovatsaat elektrik tüketmesi öngörülüyor.

Yıllık ortalama 2.500 kilovatsaatlik hane tüketimi esas alındığında bu miktar, bir milyondan fazla İngiliz hanesinin yıllık elektrik kullanımına karşılık geliyor.

Yaklaşık 600 megavatlık enerji kapasitesine sahip olması planlanan tesis için yeni yüksek gerilim hatları ve trafo yatırımları yapılması gerekecek.

İngiltere’de veri merkezlerinin hâlihazırda ülke elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 2,5’ini oluşturduğu, yapay zekâ yatırımlarındaki büyümeyle bu talebin 2030’a kadar dört katına çıkabileceği öngörülüyor.

Planlama belgelerine göre kampüsün yalnızca işletme kaynaklı emisyonları, 2038 yılı itibarıyla Havering’in toplam karbon bütçesinin yaklaşık 20 katına, Birleşik Krallık karbon bütçesinin ise yaklaşık yüzde 1’ine ulaşabilir.

Karbon açığı için 77,6 milyon sterlinlik ödeme

Projenin sıfır karbon standardını tesis sınırları içinde karşılayamaması durumunda, Havering Belediyesi’nin karbon dengeleme fonuna ödeme yapılması planlanıyor.

Geliştirici Digital Reef, bu katkının yaklaşık 77,6 milyon sterlin olacağını hesaplıyor.

Ancak çevre örgütleri, mali ödemenin gerçek emisyon azaltımının yerini tutamayacağını savunuyor. Teknoloji alanında faaliyet gösteren Foxglove, veri merkezi geliştiricilerinin tüketecekleri elektriği karşılayacak ilave yenilenebilir enerji ve depolama kapasitesi kurmakla yükümlü tutulması gerektiğini belirtiyor.

Digital Reef: 620 kalıcı iş yaratılacak

Digital Reef, projeyi “geleceğin sürdürülebilir veri merkezi kampüsünü oluşturmak için benzersiz bir fırsat” olarak tanımlıyor.

Şirketin tahminlerine göre yatırım tamamlandığında:

• Havering’de 620 kalıcı tam zamanlı iş oluşacak.
• Bu işlerin 350’si bilgi ve iletişim sektöründe yüksek nitelikli pozisyonlardan oluşacak.
• Birleşik Krallık genelinde toplam 1.780 kişilik istihdam desteklenecek.
• Proje alanının 113 hektarında halka açık ekoloji parkı kurulacak.
• Yeni yürüyüş ve bisiklet yolları yapılacak.
• Biyolojik çeşitlilikte yüzde 100’ün üzerinde net kazanım hedeflenecek.

Bölge sakinleri tarım arazileri ve doğal yaşam konusunda endişeli

North Ockendon sakinleri ise projenin hâlen tarım yapılan araziler üzerine kurulacağını ve bölgenin kırsal karakterini değiştireceğini savunuyor.

North Ockendon Residents Association temsilcileri, Green Belt arazisindeki yapılaşmanın yalnızca yerel doğal yaşamı etkilemeyeceğini, aynı zamanda gıda üretimi açısından önem taşıyan verimli tarım alanlarını da azaltabileceğini belirtiyor.

İtirazların odaklandığı başlıca konular şunlar:

• Tarım arazilerinin kaybı
• Yaban hayatı habitatlarının zarar görmesi
• Kırsal dokunun değişmesi
• Büyük enerji altyapısının bölgeye etkisi
• Veri merkezlerinin yüksek elektrik ve su ihtiyacı
• Trafik ve inşaat faaliyetlerinin oluşturacağı baskı

Henüz nihai planlama izni verilmedi

Projeye şu ana kadar kesin planlama izni verilmiş değil. Havering Belediyesi, klasik tekil planlama başvurusu yerine Yerel Kalkınma Kararı, yani Local Development Order, LDO yöntemini kullanıyor.

Bu yöntem, belirli şartlar yerine getirildiğinde önceden tanımlanmış bir planlama hakkı sağlayabiliyor.

Taslak LDO için 6 Mart-12 Nisan 2026 tarihleri arasında ilk resmî halk danışma süreci gerçekleştirildi. Alınan görüşler doğrultusunda hazırlanacak revize teklifin sonbaharda ikinci kez kamuoyunun görüşüne açılması bekleniyor.

Nihai karar, sürecin tamamlanmasının ardından Havering’in yerel planlama makamı tarafından verilecek.

Yapay zekâ yatırımları ile net sıfır hedefi karşı karşıya

North Ockendon projesi, İngiltere’nin veri merkezlerini kritik ulusal altyapı olarak görerek yapay zekâ yatırımlarını hızlandırma hedefi ile 2050 yılına kadar net sıfıra ulaşma taahhüdü arasındaki çelişkiyi ortaya koyuyor.

Proje hayata geçerse bölgeye istihdam, enerji altyapısı ve teknoloji yatırımı sağlayabilir. Ancak yüksek enerji tüketimi ve potansiyel karbon emisyonları, bunun iklim hedefleriyle nasıl bağdaştırılacağı sorusunu gündemde tutuyor.

Tartışmanın temelinde şu soru bulunuyor:

Yapay zekâ ve veri altyapısı için gereken büyük ölçekli enerji yatırımları, tarım arazileri ve net sıfır hedefleri korunarak nasıl gerçekleştirilecek?