Küresel piyasalar Orta Doğu gerilimi ve ticaret savaşlarının etkisinde

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14 bin 400 ve 14 bin 300 puan destek, 14 bin 600 ve 14 bin 700 puan ise direnç seviyeleri olarak değerlendiriliyor.

Küresel piyasalar Orta Doğu gerilimi ve ticaret savaşlarının etkisinde

Orta Doğu’da devam eden jeopolitik gerilimler, küresel ekonomiler üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürüyor. ABD ile İran arasında beklenen uzlaşının sağlanamaması ve tarafların anlaşmazlığı ekonomik yaptırımlar üzerinden sürdürmesi, varlık fiyatlarında dalgalanmaya neden oluyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a karşı “ekonomik dışlama” operasyonu başlatıldığını açıkladı. İran’ı destekleyen ülkelerin de ikincil yaptırım riskiyle karşı karşıya kalabileceğini belirten Bessent, hiçbir ülkenin ABD yaptırımlarının kapsamı dışında olmayacağını söyledi. Bessent, yaptırımların ne zaman uygulanacağı konusunda ise net bir tarih vermedi.

Tahran yönetimi de yaptırımlara tamamen hazır olduğu mesajını verdi. Gerilimin başka ekonomilere yayılma ihtimali ve İran’ın misilleme olarak enerji arzını tehdit edebilecek adımlar atabileceği beklentisi, piyasalarda risk algısının yüksek kalmasına yol açıyor.

Tahvil faizleri ve enflasyon endişesi

Enerji maliyetlerinin yüksek seyretmesi, enflasyon endişelerini canlı tutarken tahvil piyasaları üzerindeki baskının da sürmesine neden oluyor.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki gün 4 baz puan düşerek yüzde 4,70’e geriledi. Yeni işlem gününde ise faiz yüzde 4,72 seviyesine yükseldi. ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,24 civarında bulunuyor.

ABD basınında yer alan haberlere göre Hazine Bakanlığı, geçen hafta duyurduğu uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarını iki katına çıkarma planını finanse etmek için yaklaşık 1 trilyon dolarlık genel hesabını kullanabilir.

Analistler, genişletilmiş tahvil geri alımlarının piyasalarda “mali baskı” olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor. Bu adımların doları zayıflatabileceği ve enflasyonist baskıları artırabileceği ifade ediliyor.

Dolar güçlendi, altın geriledi

ABD’nin İran’a yönelik yaptırım tehdidi ve diğer ülkeleri dolara dayalı finansal sistemden dışlama ihtimali, dolara olan talebi artırdı.

Dolar endeksi yüzde 0,1 yükselerek 99,1 seviyesine çıktı. Doların değer kazanmasının etkisiyle altının ons fiyatı yüzde 0,5 gerileyerek 4 bin 630 dolara düştü.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişelerinin etkisiyle yüzde 0,2 artarak 92,4 dolara yükseldi.

ABD ile Kanada arasında tarife gerilimi

Ticaret cephesinde ABD ile Kanada arasındaki müzakereler sonuçsuz kaldı. Kanada ürünlerine yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanmasından önce yapılan görüşmelerden anlaşma çıkmadı.

Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD’nin müzakerelerde çok fazla talepte bulunduğunu ve buna karşılık yeterince öneri sunmadığını belirtti. Carney, Kanada’nın ABD’nin yeni tarifelerine aynı oranda karşılık vereceğini açıkladı.

Kanada’nın karşı önlemlerinin çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım ekipmanları, kâğıt ve elektronik gibi sektörlere yoğunlaşması bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump da 1 Ocak 2027’den itibaren Kanada’dan ithal edilen otomobiller, kamyonlar, otomotiv parçaları ve çelik ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin yüzde 50’ye çıkarılacağını duyurdu.

Piyasaların gözü Fed Başkanı Warsh ve Nvidia’da

Para politikası tarafında yatırımcıların odağında ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh’ın Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda yapacağı konuşma bulunuyor.

Piyasalar ayrıca ABD’li çip üreticisi Nvidia’nın açıklayacağı finansal sonuçları bekliyor. Analistler, şirketin çeyreklik gelirinin yaklaşık iki katına çıkarak 92 milyar dolar civarına ulaşmasını bekliyor. Yıllık kazanç beklentisi ise 103 milyar ile 105 milyar dolar arasında bulunuyor.

Nvidia’nın sonuçlarının, şirketin büyümesini destekleyen anlaşmalara ilişkin endişeleri gidermesi ve mevcut büyüme hızının gelecek çeyreklerde sürdürülüp sürdürülemeyeceğine ilişkin önemli ipuçları vermesi bekleniyor.

Yatırımcıların temkinli tutumu teknoloji hisselerinde zayıf seyre neden oldu. Nvidia hisseleri yaklaşık yüzde 3 gerileyerek üst üste yedinci işlem gününü de kayıpla tamamladı. Micron Technology yüzde 6’ya yakın, AMD yüzde 3,5 ve Broadcom yüzde 2,6 değer kaybetti.

S&P 500 endeksi yüzde 0,28, Nasdaq endeksi yüzde 0,77 gerilerken Dow Jones endeksi yüzde 0,26 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık başladı.

Avrupa borsalarında satış baskısı

Avrupa borsalarında İngiltere dışında satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Yüksek enerji maliyetleri ve ABD ile İran arasındaki gelişmeler, bölge piyasalarını etkileyen başlıca unsurlar oldu.

Almanya’da açıklanacak büyüme verileri yatırımcıların gündeminde yer alırken, ABD ile Kanada arasındaki tarife geriliminin tedarik zincirlerini bozma ihtimali de yakından takip ediliyor.

Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa, Rusya’nın Ukrayna’da dört yıldır sürdürdüğü savaşta hedeflerine ulaşamadığını savundu. Costa, Rusya’nın saldırıları sona erdirip barış konusunda samimi bir taahhütte bulunana kadar baskıyı artıracaklarını söyledi.

Gelişmelerin ardından İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,35 yükseldi. Fransa’da CAC 40 yüzde 0,37, İtalya’da FTSE MIB 30 yüzde 0,24 ve Almanya’da DAX 40 yüzde 0,11 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya piyasaları karışık

Asya borsalarında da karışık bir görünüm öne çıktı. ABD’nin İran’a yönelik yaptırım açıklamaları bölge piyasalarında risk iştahını sınırlarken, Nvidia’nın bilançosu öncesinde yatırımcıların temkinli hareket ettiği görüldü.

Japonya’da haziran ayına ilişkin öncü endeks 116,5 olarak açıklandı. Dolar/yen paritesi yüzde 0,1 yükselerek 159,3 seviyesine çıktı.

Kapanışa doğru Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükseldi. Güney Kore’de Kospi yüzde 0,4, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,2 geriledi.

Borsa İstanbul geriledi

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, önceki günü yüzde 0,09 değer kaybıyla 14 bin 501,49 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.

Dolar/TL önceki günü 48,0730 seviyesinden tamamladı. Bankalararası piyasanın açılışında kur, önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,0960 seviyesinde işlem gördü.

Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD konut fiyat endeksi, New York Fed tüketici güven endeksi ve Almanya büyüme verisinin takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14 bin 400 ve 14 bin 300 puan destek, 14 bin 600 ve 14 bin 700 puan ise direnç seviyeleri olarak değerlendiriliyor.