İran'a Yönelik Saldırılar ve Enerji Lojistiği Üzerindeki Etkileri

Close, Asya’daki rafinerilerin Körfez kaynaklı arz kaybını Atlantik Havzası’ndan karşılaması halinde tanker hareketliliğinin yeniden artabileceğini ifade etti. Nisan ayının bu açıdan belirleyici olacağına dikkat çekti.

İran'a Yönelik Saldırılar ve Enerji Lojistiği Üzerindeki Etkileri

Saldırılar ve Misillemeler:

• ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılar, ardından gelen misillemelerle birlikte küresel enerji lojistiğinde kritik bir kırılma yarattı.
• İran, Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatarak gemi geçişlerini büyük ölçüde durdurdu.

Hürmüz Boğazı Geçişleri

• Çatışmalar öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 130 gemi geçerken, krizle birlikte bu sayı tek haneli seviyelere kadar geriledi.
• Bu durum, küresel petrol ve doğal gaz taşımacılığı açısından kritik bir darboğaz oluşturdu.

Ton-Mil Verilerinde Sert Düşüş

• Mart ayında deniz yoluyla taşınan petrol miktarı ve mesafesini gösteren ton-mil verileri yıllık bazda %13,7 azaldı.
• Taşımacılık hacmi, Kovid-19 salgını döneminde görülen en düşük seviyelerin de altına indi.

VLCC Tankerleri En Çok Etkilenenler

• Basra Körfezi çıkışlı taşımacılığın ana unsuru olan VLCC (Very Large Crude Carrier) tipi dev ham petrol tankerleri, krizden en fazla etkilenen grup oldu.
• Bu tankerlerde ton-mil %20 düşerken, gemi başına düşen miktar %27 geriledi.

Körfez’de Mahsur Kalan Tankerler

• 8 Nisan itibarıyla İç Basra Körfezi’nde bulunan 73 VLCC’den 58’i bölgeden çıkamadığı için mahsur kaldı.
• Dünya genelinde aktif 911 VLCC’nin %6,3’ü Körfez’de sıkışmış durumda, toplam 280,9 milyon ton kapasitenin 17,9 milyon tonluk kısmı bölgede bekliyor.

Alternatif Rotalarda Hareket

• Aframax ve Suezmax tipi tankerler, Hürmüz Boğazı’na bağımlı olmayan alternatif rotalarda faaliyet gösterdikleri için daha sınırlı etkilendi.
• Aframax tankerlerinde ton-mil %7 artarken, gemi başına düşen miktar %10 yükseldi. Suezmax tankerlerinde ise ton-mil %1 düşüşle yatay seyretti.

En Düşük Hacim 2020’den Bu Yana

• Veson Nautical Ticaret Analitiği Yöneticisi Graham Close, mart ayındaki düşüşün piyasalardaki şoku net biçimde ortaya koyduğunu belirtti.
• Close, "Şubat ayındaki düşüşler dikkate alınmadığında, bu Eylül 2020'den bu yana görülen en düşük aylık hacim." dedi.

Nisan Ayı Kritik

• Close, Asya’daki rafinerilerin Körfez kaynaklı arz kaybını Atlantik Havzası’ndan karşılaması halinde tanker hareketliliğinin yeniden artabileceğini ifade etti.
• Nisan ayının bu açıdan belirleyici olacağına dikkat çekti.

Bu gelişmeler, küresel enerji piyasasında önemli değişikliklere yol açabilir.