Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye, geçen ay Mekke Ortak Savunma Anlaşması olarak adlandırılan bir anlaşma imzaladı. Anlaşmayla üç ülke, içlerinden birinin saldırıya uğraması halinde ortak savunma taahhüdünde bulundu.
Husiler, son haftalarda Yemen'in Kızıldeniz kıyılarının tamamını ele geçirmek için saldırıya geçti. Saldırılar, küresel ticareti tehdit ederken enerji fiyatlarının yükselmesine yol açtı.
Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Birleşik Krallık ve ABD liderlerinin ortak açıklamasında:
"Husileri tüm askeri faaliyetlerini, sivil gemilere yönelik bütün tehdit ve saldırılarını derhal durdurmaya ve siyasi sürece iyi niyetle dönmeye çağırıyoruz."
G7 liderler, İran'a da "Husilere silah sağlamayı ve destek vermeyi durdurma" çağrısında bulunarak Tahran'ın BM Güvenlik Konseyi kararlarını ihlal ettiğini savundu.
Husilerin sahada elde ettiği kazanımlar, İran ve müttefiklerinin iki stratejik su yolu üzerindeki kontrolünü güçlendirdi:
Körfez ülkeleri ve dünyanın önde gelen ham petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, petrol sevkiyatında bu güzergâhlara bağımlı.
Husilere bağlı Saba haber ajansının salı günü bildirdiğine göre, Suudi Arabistan'ın Yemen'in Kızıldeniz kıyısındaki stratejik Muha Limanı'na düzenlediği saldırılarda:
Saldırılar, Husilerin cumartesi günü Riyad'ı hedef almasının ardından geldi. Suudi Arabistan'ın başkentine yıllar sonra düzenlenen ilk saldırı, İran destekli grubun çatışmayı önemli ölçüde tırmandırdığı bir adım oldu.
Husiler, Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu kentinde Suudi petrol devi Aramco'ya ait tesislere saldırılar düzenledi. Doğu-Batı Petrol Boru Hattı da Irak'tan düzenlenen insansız hava aracı saldırılarının ardından kapatıldı.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, pazartesi günü Suudi Arabistan'a askeri destek sağlamayı kabul etti. İngiltere'nin Suudi savaş uçaklarına "savunma amaçlı" havada yakıt ikmali desteği vereceğini belirtti.
Fransa da Suudi Arabistan'a destek sözü verdi. Diplomatik bir kaynak, Paris'in İran destekli Husilerin hedef aldığı Suudi enerji altyapısının "güvenliğinin sağlanması" için çalışmaya hazır olduğunu belirtti. Ancak "kesinlikle savunma amaçlı bir yaklaşım" izleyeceklerini vurguladı.
Yemen'deki yönetim konseyinin başkanı Raşad el-Alimi'nin ofisinden bir kaynak, pazartesi günü AFP'ye yaptığı açıklamada, Alimi'nin ABD Başkanı Donald Trump'la telefon görüşmesinde İran destekli Husilere karşı Amerikan desteği talep ettiğini söyledi.
Kaynak, Trump'ın askeri destek sözü vermediğini belirtti.
ABD basınında yer alan haberlere göre:
Yemen'de Husilerin 2014'te başkent Sana'yı ele geçirmesiyle başlayan savaş, 2022'den bu yana büyük ölçüde durmuştu. Ancak çatışmalar temmuz ayında yeniden başladı.
Suudi Arabistan, 2015'ten bu yana uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetini destekleyen koalisyona liderlik ediyor. Riyad'ın müdahalesiyle şiddetlenen savaş, dünyanın en ağır insani krizlerinden birine yol açtı.
Ensarullah (Allah'ın yardımcıları) olarak da bilinen Husi hareketi, adını hayatını kaybeden dini lideri Bedreddin el-Husi ile 2004'te Yemen hükümet güçları tarafından öldürülen oğlu Hüseyin'den alıyor.
Bedreddin el-Husi'nin diğer oğlu Abdülmelik, hareketin liderliğini üstlendi. Sert konuşmalarıyla öne çıkan Abdülmelik, ülkenin kuzeybatısındaki sınırlı bir bölgede faaliyet gösteren grubu, başkenti yöneten bir güce ve bölgesel bir aktöre dönüştürdü.
Abdülmelik, pazartesi günü yaptığı konuşmada, Suudi Arabistan'ın bir önceki gün itibarıyla 760 hava saldırısı düzenlediğini belirterek:
"Pakistan ve Türkiye bu kadar saldırıya maruz kalsaydı büyük bir kriz çıkmaz mıydı?"
diye sordu. Ayrıca Türkiye ve Pakistan'a, "Suudi düşmanından siyasi ve mali kazanç elde etmek için bu çatışmaya bulaşmamaları" tavsiyesinde bulundu.
Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye, geçen ay Mekke Ortak Savunma Anlaşması olarak adlandırılan bir anlaşma imzaladı. Anlaşmayla üç ülke, içlerinden birinin saldırıya uğraması halinde ortak savunma taahhüdünde bulundu.
Anlaşma, ABD ile İran arasındaki savaşın ve Tahran destekli Husilerin bölgedeki saldırılarının sürdüğü bir dönemde imzalandı.
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Kontrol Edilen Bölge | Yemen'in Kızıldeniz kıyıları |
| Son Saldırı Hedefi | Riyad (ilk saldırı yıllar sonra) |
| Muha Limanı Saldırısında | 6 ölü, 8 yaralı |
| Suudi Hava Saldırıları | 760 (bir gün içinde) |
| Stratejik Su Yolları | Hürmüz Boğazı, Kızıldeniz |
| Destekçi Ülkeler | İngiltere, Fransa |
| Yeni Anlaşma | Mekke Ortak Savunma Anlaşması |
Yorumlar