35 yıllık sözleşmede şirket menfaatlerinin hangi güvencelerle korunduğunu açıklaması gerekmektedir.
GÜBRETAŞ LİMANI 35 YILLĞINA ALPORT'A VERİLDİ
Sözleşmenin İmzalanması
Gübre Fabrikaları T.A.Ş. İskenderun Sarıseki'de bulunan İskenderun Gübretaş Limanı'nın işletme hakkıyla ilgili önemli bir sözleşmeye imza attı.
Sözleşmenin Tarihi
Sözleşme 17 Eylül 2026 tarihinde imzalandı.
SÖZLEŞME ŞARTLARI
Mülkiyet Durumu
Limanın mülkiyeti Gübretaş'ta kalacaktır.
Devredilen Haklar ve Yükümlülükler
Rehabilitasyonu, geliştirilmesi, yatırımlarının finansmanı, işletilmesi, yönetimi, bakım ve onarımı ile liman hizmetlerinin sunulması ve bu hizmetlerden gelir elde edilmesine ilişkin hak ve yükümlülükler 35 yıl süreyle münhasıran Alport Liman İşletmeciliği A.Ş.'ye devredilecek.
ALPORT'UN YATIRIMI
Planlanan Yatırım
Alport tarafından limana yaklaşık 190 milyon dolar yatırım yapılacak.
Mevcut Tesislerin Yenilenmesi
Sarıseki'deki mevcut tesislerin yerine Gübretaş'ın kullanımında olacak 30 bin metrekarelik alanda gübre faaliyetleri için gerekli altyapı ve üstyapı yatırımlarını Alport gerçekleştirecek.
GÜBRETAŞ'IN GELİRİ
Gelir Kaynakları
Gübretaş Alport'tan ciro payı ve yıllık sabit işletme ücreti alacak.
Toplam Gelir Beklentisi
Şirket 35 yıllık sözleşme süresince toplam 350 milyon dolar gelir elde edilmesini öngörüyor.
Açıklanmayan Detaylar
KAP açıklamasında yıllık sabit işletme ücretinin tutarı, cirodan alınacak payın oranı ve 350 milyon dolarlık toplam gelir beklentisinin hangi varsayımlar üzerinden hesaplandığı açıklanmadı.
CEVAPSIZ KALAN SORULAR
Seçim Süreci
Alport'un hangi süreç sonunda seçildiği açıklanmadı.
İhale Süreci
İskenderun Gübretaş Limanı'nın işletme hakkının 35 yıl süreyle münhasıran Alport'a devredileceği belirtilmesine rağmen ihale yapılıp yapılmadığı, başka liman işletmecilerinden teklif alınıp alınmadığı veya herhangi bir rekabetçi teklif süreci yürütülüp yürütülmediğine ilişkin bilgi bulunmuyor.
Sorular Listesi
İskenderun Gübretaş Limanı için ihale veya teklif toplama süreci gerçekleştirildi mi?
Alport dışında başka şirketlerden teklif alındı mı?
Alport hangi kriterler üzerinden seçildi?
Limanın 35 yıllık işletme hakkı için bağımsız değerleme yapıldı mı?
35 yıllık sürenin belirlenmesinde hangi ekonomik kriterler esas alındı?
Alport'un yapacağı 190 milyon dolarlık yatırım için takvim ve sözleşmesel teminatlar neler?
Cirodan alınacak pay ile yıllık sabit işletme ücretinin miktarı ne?
GEÇMİŞ SÖZLEŞMELER
2007 Yılında Yapılan Sözleşme
Gübretaş söz konusu limanı 30 Nisan 2007'de Denizciler Birliği Deniz Nakliyat ve Ticaret A.Ş.'ye 25 yıllığına kiraya vermişti.
Sabit Kira Bedeli
O dönemki sözleşmeye göre Gübretaş'ın yıllık 1 milyon dolar sabit kira bedeli alması kararlaştırılmıştı.
Ciro Payı
İşletmecinin yıllık satış hasılatından yüzde 5 pay alması kararlaştırılmıştı.
Ek Sözleşme
Daha sonra yapılan ek sözleşmeyle konteyner limanı yatırımının büyütülmesi planlanmış Gübretaş'a yaklaşık 300 milyon dolarlık yatırım öngörülürken yatırımın gerçekleşmesi şartına bağlı olarak kiralama süresi 30 yıla çıkarılmıştı.
Sözleşmenin Feshi
Gübretaş Denizciler Birliği ile yaptığı kira sözleşmesini 2012 yılında tek taraflı feshetti.
Dava Süreci
Denizciler Birliği feshi kabul etmeyince Gübretaş Ekim 2012'de tesislerin tahliyesi için dava açmıştı.
Dava Sonuçları
Bu davanın sonuçları kamuoyuna açıklanmamıştı.
350 MİLYON DOLARLIK GELİR HESAPLAMASı
Yıllık Ortalama
350 milyon dolar basit şekilde 35 yıla bölündüğünde yıllık ortalama 10 milyon dolara karşılık geliyor.
Açıklanmayan Detaylar
Sabit işletme ücretinin ne kadar olduğu, ciro payının oranı, ödemelerin yıllara göre dağılımı ve 350 milyon dolarlık projeksiyonun hangi liman trafiği ve ciro varsayımları üzerinden hesaplandığı açıklanmadı.
SÖZLEŞMENIN ÖNEMLİ UNSURLARI
Olumlu Yönler
İskenderun Gübretaş Limanı'nın mülkiyetinin şirkette kalması önemli bir unsurdur.
190 milyon dolarlık yatırımın Alport tarafından üstlenilmesi anlaşmanın Gübretaş açısından önemli bir unsurudur.
Kaygı Verici Yönler
35 yıllık münhasır işletme hakkının hangi seçim ve değerleme süreci sonunda Alport'a verildiğinin kamuoyuna açıklanmaması önemli bir sorun oluşturmaktadır.
Geçmişte aynı limanda yaşanan fesih ve dava süreci ile birlikte değerlendirildiğinde cevaplanması gereken önemli sorular ortaya çıkmaktadır.
KAMUOYUNA AÇIKLANMASI GEREKEN KONULAR
Gübretaş'ın kamuoyuna yatırımcılarına ve şirketin önemli ortağı konumundaki Tarım Kredi Kooperatifleri ortaklarına karşı bu sürecin hangi yöntemle yürütüldüğünü açıklaması gerekmektedir.
Alport'un hangi kriterlerle seçildiğini açıklaması gerekmektedir.
35 yıllık sözleşmede şirket menfaatlerinin hangi güvencelerle korunduğunu açıklaması gerekmektedir.
Yorumlar