Emlakta Yeni Dönem: E-Devlet Yetkisi Artık Tek Başına Yeterli Olmayacak

Sahte ve yanıltıcı ilanların engellenmesi Fiyat manipülasyonlarının önlenmesi Kayıt dışı emlakçılığın azaltılması Dolandırıcılık riskinin azaltılması Vergi kayıplarının azaltılması

Emlakta Yeni Dönem: E-Devlet Yetkisi Artık Tek Başına Yeterli Olmayacak

Gayrimenkul alım satımında milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni düzenlemeler yolda. Ticaret Bakanlığı, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'nde (EİDS) önemli değişikliklere hazırlanıyor.

EİDS Nedir?

Sahte ilanların, fiyat manipülasyonlarının ve kayıt dışı emlakçılığın önlenmesi amacıyla devreye alınan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, tüm taşınmazların satışı ve kiralanmasında kimlik ve ilan doğrulamasını zorunlu hale getirmiştir.

Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman, manipülatif ve sahte ilanların büyük ölçüde engellendiğini belirtti.

Yeni Düzenlemeler

1. E-Devlet Yetkisi Artık Yetmeyecek - Sözleşme Şart

Mevcut Sistem:

• Mal sahibinin ilgili emlak işletmesine e-Devlet'ten ilan yetkisi vermesi zorunlu
• Yetkilendirme olmadan ilan sitelerine giriş yapılamıyor

Yeni Sistem:

• E-Devlet'ten yetki vermek tek başına yeterli olmayacak
• Yetkilendirme sözleşmelerinin de ilan yayınlama izniyle birlikte e-Devlet üzerinden entegre edilmesi gerekecek
• Yetki sözleşmesi iptal edildiğinde ilan da iptal olacak ve yayında kalamayacak

Karaman şunları söyledi:

"Yetkilendirme sözleşmelerinin de ilan yayınlama izniyle birlikte artık e-Devlet üzerinden bir arada yürütülmesi, entegre edilmesi yönünde bir çalışmamız var. Böylece yetki sözleşmesi iptal edildiğinde ilan da iptal olacak ve yayında kalamayacak."

2. Tek Yetkili Konusu

Sektör, birden fazla emlakçıya ilan yetkisi verilebilme izninin teke indirilmesini istiyor. Ancak tek yetkinin, küçük işletmeleri olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor.

Karaman, "Yine de bu bakanlığımızın gündeminde bir konu" dedi.

3. Yabancı Malik ve Tapusuz Taşınmazlarda Doğrulama

Mevcut Durum:

• Yabancı malik veya tapuda kaydı olmayan (tapusuz) taşınmazlar için işaretleme yapılarak ilan verilebiliyor
• Bu ilanların ilan sitelerine eklenmesi için yetkilendirme şartı yok
• Son dönemde sektör temsilcileri bu durumun suistimal edildiğini belirtiyordu

Yeni Düzenleme:

• Bunlarda da doğrulama yapılacak
• Bu ilanlar kontrolsüz şekilde verilemeyecek

Karaman, "Buna yönelik de tedbir alıyoruz, yakın zamanda uygulamaya girecek. Artık bunlarda da doğrulama yapılacak ve bu ilanlar da kontrolsüz şekilde verilemeyecek" dedi.

4. Yabancılar İçin de Doğrulama Zorunlu Hale Gelecek

Türk vatandaşlar için zorunlu olan doğrulama sistemi artık yabancılar için de uygulanacak.

Güvenli Ödeme Sistemi Ertelendi

Sistem Nedir?

Taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi amacıyla ikinci el araç satışlarında uygulanan sistem taşınmaz satışlarında da zorunlu hale getirilecek.

Nasıl Çalışacak?

• Alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin güvenli hesabına yatıracak
• Bu para tapu devri gerçekleşene kadar kilitli kalacak
• Tapuda satış işlemi tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak

Erteleme

Söz konusu düzenlemenin 1 Ekim'de başlaması bekleniyordu. Ancak Karaman, sürenin biraz daha uzatılması için yakın zamanda yönetmelik değişikliği yapılacağını dile getirdi.

Denetim ve Cezalar

Yetkisiz işletmelere yönelik denetimlerin yoğun şekilde sürdüğünü belirten Karaman, verilen cezaları şöyle açıkladı:

Bugüne Kadar:

• 1.800 kişiye 105 milyon liranın üzerinde para cezası uygulandı
• Tüm ilan portallarından veriler çekilerek fahiş, manipülatif fiyat artışları analiz edilerek 1.500 kişiye idari yaptırım uygulandı

Önümüzdeki Dönem:

• Kayıt dışı, yetki belgesiz çalışanlara yönelik yoğun denetim faaliyetleri devam edecek

Tapu Harçları İndirimi Konusu

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanı Abdullah Ünlü, tapu harçlarının düşürülmesi, değer artış vergisi oranlarının indirilmesi ve bir kereye mahsus af getirilmesi taleplerini Hazine ve Maliye Bakanlığı'na sektör talebi olarak ilettiklerini söyledi.

Mevcut Durum

Piyasada işlemlerin yüzde 95'inde gerçek satış bedellerinin tapuya yansıtılmadığını belirten Ünlü, devletin gelir kaybını harç oranlarını yüzde 4 seviyesinde tutarak tahsil etmeye çalıştığını anlattı.

Maliye Bakanlığının Cevabı

Maliye Bakanlığı, güvenli ödeme sistemi başladıktan sonra tapu harçları konusunu değerlendireceğini belirtmiştir.

Otomatik Rayiç Sistemi

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünde taşınmaz değerleme daire başkanlığı kuruldu. Önümüzdeki süreçte "otomatik rayiç sistemi" devreye girdikten sonra vergi kayıplarının yüzde 90'ına engel olunmuş olacak.

Ünlü, "Böylece alınan önlemler adım adım sonuç verdikçe ben inanıyorum ki Hazine ve Maliye Bakanlığımız da geri adım atacaktır. Yani yakın zamanda bu problemler ortadan kalkacaktır" dedi.

Özet: Yeni Kurallar

Konu	Mevcut	Yeni
E-Devlet Yetkisi	Yetki yeterli	Yetki + Sözleşme gerekli
Yabancı Malik İlanları	Yetki şartı yok	Doğrulama zorunlu
Tapusuz Taşınmazlar	Yetki şartı yok	Doğrulama zorunlu
Güvenli Ödeme	Uygulanmıyor	1 Ekim'de başlayacak (ertelendi)
Yabancılar	Doğrulama yok	Doğrulama zorunlu

Beklenen Faydalar

• Sahte ve yanıltıcı ilanların engellenmesi
• Fiyat manipülasyonlarının önlenmesi
• Kayıt dışı emlakçılığın azaltılması
• Dolandırıcılık riskinin azaltılması
• Vergi kayıplarının azaltılması