Çiftçiye 101 Milyar Lira Destek, Bankaya 101 Milyar Lira Faiz: Ergin Kahveci "Bu Yol Yol Değil" Dedi

Analistler, tarım sektöründe yapısal reformların yapılması gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, faiz sübvansiyonları ve tarımsal destekler, kamu bütçesinin sürdürülemez bir yüküne dönüşebilir.

Çiftçiye 101 Milyar Lira Destek, Bankaya 101 Milyar Lira Faiz: Ergin Kahveci "Bu Yol Yol Değil" Dedi

Hazine'nin Faiz Sübvansiyonu Ödemeleri Bir Yılda İki Katına Çıktı: Tarım Politikaları Uzmanı Uyarıyor

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, Hazine ve Maliye Bakanlığının Haziran 2026 bütçe gerçekleşmelerini değerlendirerek tarım desteklerindeki dikkat çekici tabloya işaret etti. İlk 6 ayda çiftçilere 101,6 milyar lira tarımsal destek ödenirken, Ziraat Bankası'nın kullandırdığı tarımsal krediler için Hazine'nin bankaya ödediği faiz sübvansiyonu da 101,1 milyar liraya ulaştı.

Kahveci, çiftçinin artan kredi borçlarının kamu bütçesine de ağır yük getirdiğini belirterek, "Bu yol yol değil" dedi.

Çiftçiye Destek ile Bankaya Faiz Sübvansiyonu Eşit Seviyeye Ulaştı

Kahveci'nin paylaştığı verilere göre, yılın ilk 6 ayında çiftçilere yapılan doğrudan tarımsal destek ödemeleri 101 milyar 574 milyon liraya ulaşırken, Ziraat Bankası'nın kullandırdığı tarımsal krediler nedeniyle Hazine'nin bankaya ödediği faiz sübvansiyonu da 101 milyar 89 milyon lira oldu.

Bu tablo, kamu bütçesinden bankaya ödenen faiz desteğinin, çiftçiye yapılan doğrudan desteklerle neredeyse aynı seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Uzman, bu durumun tarım politikasının etkinliği hakkında ciddi sorular ortaya koyduğunu belirtti.

Faiz Sübvansiyonunda Yüzde 102 Artış

2026 yılı bütçesinde tarımsal kredi faiz sübvansiyonu için 270 milyar lira ödenek ayrıldı. Haziran sonu itibarıyla bunun 101 milyar 88 milyon liralık kısmı kullanıldı ve gerçekleşme oranı yüzde 37,44 oldu.

Geçen yılın aynı döneminde ise Hazine'nin bankaya ödediği faiz sübvansiyonu yaklaşık 50 milyar lira seviyesindeydi. Böylece faiz sübvansiyonu ödemeleri bir yılda iki katın üzerine çıktı.

Bu hızlı artış, çiftçilerin kredi borçlarının kontrolden çıktığını ve Hazine'nin bu borçları finanse etmek için giderek daha fazla kaynak ayırmak zorunda kaldığını gösteriyor.

Tarımsal Desteklerde Bütçe Disiplini Korunuyor

Tarımsal destek ödemelerinde ise yılın ilk 6 ayında 101 milyar 574 milyon liralık ödeme gerçekleştirildi. 167,6 milyar liralık yıllık ödeneğin yüzde 60,6'sı Haziran sonu itibarıyla kullanıldı.

Geçen yıl aynı dönemde tarımsal destek ödemeleri yaklaşık 80 milyar lira seviyesinde gerçekleşmişti. Tarımsal desteklerde yüzde 27 artış görülürken, faiz sübvansiyonunda yüzde 102 artış yaşandı.

"Çiftçinin Borcu Büyüdükçe Hazine'nin Yükü de Büyüyor"

Verileri değerlendiren Ergin Kahveci, tarımsal destek ödemelerinde bütçe uygulaması açısından belirli bir istikrar bulunduğunu, ancak kredi faiz sübvansiyonundaki hızlı artışın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Kahveci şu değerlendirmede bulundu:

"Tarımsal destekleme ödemelerinde bütçe düzeni açısından bir istikrar sağlanmış. Ancak çiftçilerin kredi borçları büyüdükçe Hazine'nin bankaya ödediği eksik faiz tahsilatı iadeleri de artıyor."

Uzman, bu durumun uzun vadede sürdürülemez olduğunu ve yapısal sorunları çözmediğini vurguladı.

Mevcut Model Sürdürülemez: Kahveci'nin Uyarısı

Mevcut destekleme modelinin sürdürülebilir olmadığını ifade eden Kahveci, çözümün daha fazla kredi değil, üretim odaklı politikalar olduğunu vurguladı.

Kahveci, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Tekrar söyleyeyim; bu yol yol değil. Tarımsal destekleme ve sübvansiyonlarla alınacak yol ancak 'kel başa şimşir tarak' yoludur. 'Yüzde 2 olsa ne değişecek?' diye soranlara da aynı şeyi söyleyorum. Bu politikasızlığın politikasıyla tarımın sorunlarını çözmek mümkün değil."

Sorun: Kredi Bağımlılığı Artıyor

Uzman, tarımsal kredilere olan bağımlılığın artmasının, çiftçileri borç tuzağına soktuğunu belirtti. Faiz sübvansiyonlarının artması, çiftçilerin kredi borçlarının kontrol altına alınamadığını gösteriyor.

Kahveci, tarım sektörünün gerçek sorunlarının çözülmesi gerektiğini vurguladı:

• Verimlilik artışı: Üretim teknolojileri ve tarım eğitiminde yatırım
• Pazarlama desteği: Çiftçilerin ürünlerini daha iyi fiyatlarla satabilmesi
• Tarım işçiliği: Tarımda işgücü sorunlarının çözülmesi
• Tarımsal araştırma: Yeni ürün çeşitleri ve üretim yöntemlerinin geliştirilmesi

Bütçe Açığı Tarımda Derinleşiyor

Faiz sübvansiyonlarındaki hızlı artış, kamu bütçesine de ağır yük getiriyor. 2026 yılı bütçesinde tarımsal kredi faiz sübvansiyonu için ayrılan 270 milyar liranın, yıl sonunda tamamen kullanılması halinde, bütçe açığı daha da derinleşecek.

Analistler, tarım sektöründe yapısal reformların yapılması gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, faiz sübvansiyonları ve tarımsal destekler, kamu bütçesinin sürdürülemez bir yüküne dönüşebilir.