Gelecekteki müzakerelerin, mevcut durumu düzeltmeye yetip yetmeyeceği belirsiz. Ancak Basra Körfezi'ndeki gerilim, enerji kıtlıkları ve ekonomik kayıplar, bölgedeki ülkelerin karşılaşacağı yeni zorlukların habercisi. Miller, bir sonraki müzakere turunun gerçekleşeceğini öngörse de, bu sürecin hangi sonuçları doğuracağı konusunda umutlu değil.
Tarih: 23 Ekim 2026
Yer: Basra Körfezi
Son günlerde Basra Körfezi'nden gelen haberler, önceki aylara göre daha az sıklıkta olsa da, bölgedeki gerilim ve çatışma riski artmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı'nda tankerlerin ardı ardına alev alması, ABD'nin Orta Doğu'ya yeni askeri birlikler konuşlandırması ve İran'ın deniz yollarını kapatmakla tehdit etmesi, uluslararası güvenliği tehdit eden durumlar arasında yer alıyor.
Arap monarşileri ve İsrail, milyarlarca dolarlık kayıplar yaşarken, IMF'nin Ekim ayı tahminleri de bölgedeki ekonomik durumu gözler önüne seriyor. Kuveyt, Katar ve Bahreyn gibi ülkelerin ekonomilerinin bu yıl sırasıyla %16,7, %15,6 ve %11,3 oranında küçülmesi bekleniyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nin ekonomisinin %3,9, Suudi Arabistan'ın ise %3,3 oranında küçülmesi öngörülüyor.
Katar, Mart ayında iki LNG üretim hattını kaybetti ve onarımlar üç ila beş yıl sürecek. Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı çevresindeki Doğu-Batı Boru Hattı da devre dışı kaldı. Riyad, GSYİH'nin %4,9'u oranında bir açık öngörüyor ve zorunlu olmayan harcamaları dondurmak zorunda kalıyor.
Petrol fiyatları, hasar gören tesisler nedeniyle yükselmeye devam ediyor. Varil başına 108 dolarlık petrol, taşınamadığı takdirde değersiz hale geliyor. Körfez ülkeleri, Amerikan koruması satın alarak zenginliklerini korumaya çalıştı, ancak bu strateji maliyetli oldu.
Enerji kıtlığı, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol akışının günde 11,6 ila 11,9 milyon varil arasında değişmesiyle daha da belirgin hale geldi. Uluslararası Enerji Ajansı, dizel kıtlığının 2027 yılına kadar devam edeceğini öngörüyor.
Miller'ın analizine göre, İsrail, Gazze'deki eylemlerinden dolayı uluslararası alanda ciddi bir baskı altında. Ekonomisi savaş olmasaydı olacağından yaklaşık %9 daha küçük. Kamu borcu, 2031 yılına kadar GSYİH'nin yaklaşık %74'üne ulaşabilir.
Donald Trump, Rusya'nın İran'a yardım etmediğini belirtse de, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İran'ın davasının haklı olduğunu savundu. Moskova'nın İran ile olan ekonomik ilişkileri, bölgedeki dengeleri etkileyen önemli bir faktör olmaya devam ediyor.
Gelecekteki müzakerelerin, mevcut durumu düzeltmeye yetip yetmeyeceği belirsiz. Ancak Basra Körfezi'ndeki gerilim, enerji kıtlıkları ve ekonomik kayıplar, bölgedeki ülkelerin karşılaşacağı yeni zorlukların habercisi. Miller, bir sonraki müzakere turunun gerçekleşeceğini öngörse de, bu sürecin hangi sonuçları doğuracağı konusunda umutlu değil.
Yorumlar