"Asıl önemli olan gidilen istikamettir ve biz rotamızı koruyacağız. Sınırlı bir ilerleme bile hiç ilerleme olmamasından çok daha iyidir. Bizim duruşumuz budur."
Bakan Şimşek: Kur Rejimine İlişkin Spekülasyonların Hiçbir Dayanağı Yok
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2027-2029 dönemine ilişkin Orta Vadeli Program Uluslararası Medya Buluşması'nda yabancı basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Şimşek, serbest dalgalı kur rejimine geçiş için gerekli koşullar hakkında önemli açıklamalar yaptı.
Serbest Dalgalanmaya Dönmek Arzu Edilen Bir Şey
Şimşek, serbest dalgalı kur rejimine dönmenin arzu edilen bir şey olduğunu belirterek, bunun bir şok emici işlevi gördüğünü vurguladı. Ancak yönetimli dalgalanma rejimindeyken serbest dalgalanmaya geri dönebilmek için bazı koşulların oluşması gerektiğini ifade etti.
Gerekli Koşullar Henüz Sağlanmadı
Bakan Şimşek, serbest dalgalanmaya dönüş için gerekli koşulları şöyle sıraladı:
Düşük Enflasyon: "Görece daha düşük bir enflasyon oranı istersiniz. Hala görece yüksek bir enflasyon oranımız var."
Enflasyon Beklentileri: "Enflasyon beklentileri de istediğimiz düzeyde değil."
İki Yönlü Piyasa Hareketi: "Normal şartlarda döviz piyasasında alıcı ve satıcının bulunması gerekir. Ancak piyasa, Türk varlıklarına aşırı ilgi gösteriyor ve dolayısıyla hareket tek yönlü oluyor."
Spekülasyonların Dayanağı Yok
Şimşek, kur rejimine ilişkin spekülasyonların hiçbir dayanağı olmadığını vurguladı. Söz konusu sorunun esasen Merkez Bankası'na yönetilmesi gerektiğini belirterek, günlük döviz kuru politikasının Banka tarafından yürütüldüğünü hatırlattı.
Terörün Finansmanı ve Kara Para Aklama ile Mücadele
Şimşek, Türkiye'nin terörün finansmanı, yasa dışı finansal faaliyet, kara para aklama, yaptırımların ihlali ve yasa dışı ticaretle mücadelede kararlı olduğunu belirtti. Finansal sistemin şeffaflığını ve bütünlüğünü güçlendirmek adına büyük yatırımlar yapıldığını vurguladı.
Sıkı Düzenlenen Hesap Sistemi
Şimşek, İran'dan doğal gaz ithalatı için ABD yaptırımları bağlamında muafiyet alındığını belirterek, ödeme sistemini açıkladı:
"İran'dan doğal gaz satın aldığımızda İran'a ödeme yapmıyoruz. Para, çok sıkı biçimde düzenlenen bir hesapta tutuluyor ve İran'a bu hesaptan yalnızca gıda, ilaç ve benzeri kalemler için ödeme yapılabiliyor. İran, yaptırım rejimi kapsamında izin verilen belirli ürünleri satın aldığında, bu ayrılmış hesapta biriken para o işlemlere ödeniyor."
Çeşitlendirilmiş Tedarik Zinciri
Şimşek, tedarik zincirleri bakımından çeşitlendirilmiş bir yapının olduğunu ve İran'ın Türkiye'nin doğal gaz ithalatının görece küçük bir bölümünü oluşturduğunu belirtti. ABD'nin Türkiye'nin önde gelen LNG tedarikçilerinden biri konumunda bulunduğunu vurguladı.
Fiyat İstikrarına Tam Bağlılık
Şimşek, 2027 enflasyon tahmininin para politikasını gevşetmek amacıyla yukarı yönlü revize edildiğine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti:
"Bizim böyle bir gündemimiz asla olmamıştır. Fiyat istikrarına olan bağlılığımız tamdır ve çok güçlü şekilde sürmektedir."
Enflasyon Ataletinin Etkisi
Şimşek, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde enflasyon ataletinin yaklaşık yüzde 40 civarında bir pay tuttuğunu belirterek, "Bugün enflasyonunuz yüzde 10 ise, diğer her şey kusursuz işlese dahi bunun örneğin yüzde 4'ü doğrudan bir sonraki yıla devreder" dedi.
Küresel Şoklar Etkili
Bakan Şimşek, son birkaç aydır enerji, tarımsal ve endüstriyel emtia fiyatlarının yükseldiğini ve dünyanın tarihinin en şiddetli arz şoklarından biriyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Deprem Bölgesine 104 Milyar Dolar
Şimşek, deprem bölgesinin yeniden inşasına öncelik verdiklerini belirterek:
750 Bin Sosyal Konut Projesi
500 bin yeni sosyal konut projesini başlattıklarını ve önceden açıklanan 250 bin konutla birlikte toplam 750 bin sosyal konut inşa edilecek olduğunu belirtti. Amaç, geçim maliyetinin neredeyse yüzde 40'ını oluşturan konut ve kira baskısını hafifletmek.
Gini Katsayısında Anlamlı Iyileşme
Şimşek, gelir dağılımında anlamlı bir iyileşme kaydedildiğini belirterek, iş gücünün GSYH'den aldığı payda son 3 yılda ciddi bir artış olduğunu vurguladı:
"Ücretlerin milli gelir içindeki payı belirgin şekilde artmış ve şu anda uzun dönem ortalamalarının oldukça üzerine çıkmıştır."
Asya'ya Yenilenmiş Odaklanma
Şimşek, Çin'in kümülatif ihracatının Afrika'ya yüzde 27'nin üzerinde, Asya'ya yaklaşık yüzde 16, AB'ye yüzde 14 ve Türkiye'ye yüzde 11 arttığını belirtti. Türkiye-Çin ticaret hacminde ise ciddi bir açık olduğunu vurguladı:
"Bu yıl Çin'e olan ihracatımız yıllıklandırılmış bazda 4 milyar doların hemen altındayken, ithalatımız 52 milyar dolar civarında."
Asya'nın muazzam bir potansiyele sahip olduğunu belirten Şimşek, "Asya'ya inanıyoruz. Asya, Türkiye'nin ne yazık ki geçmişte yeterince güçlü odaklanamadığı bir bölge" dedi.
Program Hedefleri
Şimşek, programın nihai amacının Türk halkının refahını artırmak olduğunu belirterek:
"Programın nihai hedefi, sürdürülebilir yüksek büyüme oranı ve daha adil bir gelir dağılımıdır. Yani temelde Türk halkı için daha iyi yaşam standartlarıdır."
Tarihsel Karşılaştırma
Bakan Şimşek, 1990'larda enflasyon ortalama yüzde 70 civarında ve reel GSYH büyüme oranı yüzde 3'e yakınken, 2002'den 2013'e kadar enflasyon tek hanelere gerilerken ortalama reel büyüme oranının neredeyse iki katına çıktığını hatırlattı.
Rotamız Sabit
Şimşek, sözlerini şöyle tamamladı:
"Asıl önemli olan gidilen istikamettir ve biz rotamızı koruyacağız. Sınırlı bir ilerleme bile hiç ilerleme olmamasından çok daha iyidir. Bizim duruşumuz budur."
Yorumlar