Ayçiçeğinde Çiftçiye Hasat Darbesi

Fiyatlar Nasıl Seyredecek? Ayçiçeğinde önümüzdeki günlerde fiyatların nasıl seyredeceğinde TMO'nun ithalat süreci, düşük vergili ithalatın 1 Ekim'de başlaması ve Trakya Birlik'in açıklayacağı alım fiyatı belirleyici olacak.

Ayçiçeğinde Çiftçiye Hasat Darbesi

TMO İthalata Çıktı, Alım Fiyatları Düştü

Ayçiçeğinde üreticinin hasat telaşı sürerken peş peşe gelen ithalat kararları fiyatları aşağı çekti. Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisinin yüzde 12'ye düşürüleceği tarihin öne çekilmesinin ardından TMO'nun 12 bin ton ayçiçek yağı ithalatı için ihaleye çıkması piyasadaki baskıyı artırdı. Çukobirlik alım fiyatını 38 TL/kg'a, Konya Şeker ise 35,5 TL/kg'a düşürdü.

Gümrük Vergisinin Uygulanacağı Tarih Öne Çekildi

Türkiye'de yağlık ayçiçeği hasadının devam ettiği bir dönemde alınan ithalat kararları üreticinin gündemine oturdu. İç piyasada ayçiçeği fiyatları yukarı yönlü hareket ederken ithalatla ilgili peş peşe atılan adımlar fiyatların yönünü tersine çevirdi.

Ağustos ayında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile sanayicinin yeterli ham madde temin edebilmesi gerekçe gösterilerek yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında uygulanacak gümrük vergisine ilişkin takvim değiştirildi. Yüzde 20 olan gümrük vergisinin yüzde 12'ye düşürüleceği tarih 30 Kasım'dan 1 Ekim'e çekildi. Böylece düşük vergili ithalatın önü, daha önce belirlenen takvimden iki ay önceden açılmış oldu.

TMO 12 Bin Ton Ayçiçek Yağı İthalatı İçin İhaleye Çıktı

Üreticinin tepkisini artıran ikinci gelişme ise Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 12 bin ton ayçiçek yağı ithalatı için ihale düzenlemesi oldu. Hasadın devam ettiği ve yerli ürünün piyasaya yoğun şekilde girdiği bir dönemde TMO'nun ayçiçek yağı ithalatına yönelmesi, iç piyasadaki fiyat beklentilerini etkiledi.

İthalat kararının ardından yağlık ayçiçeği fiyatlarında aşağı yönlü hareket yaşanırken, üreticiden alım yapan kuruluşların fiyatlarına da bu düşüş yansıdı.

Çukobirlik Fiyatını 39 TL'den 38 TL'ye Düşürdü

Çukobirlik 2026 ürünü yağlık ayçiçeği alımlarına yüzde 44 yağ oranındaki ürün için kilogram başına 35,5 TL fiyat açıklayarak başlamıştı. Hasadın ilerleyen döneminde piyasadaki fiyatların yükselmesiyle birlikte Çukobirlik'in alım fiyatı 39 TL/kg seviyesine kadar çıktı.

Ancak TMO'nun 12 bin ton ayçiçek yağı ithalatı için ihaleye çıkmasının ardından piyasada başlayan geri çekilme Çukobirlik fiyatına da yansıdı. Birlik, yüzde 44 yağ oranındaki yağlık ayçiçeği alım fiyatını 38 TL/kg seviyesine çekti. Böylece yukarı yönlü seyreden fiyatlarda hasat devam ederken ilk geri adım gelmiş oldu.

Konya Şeker Alım Fiyatını 2 Lira Düşürdü

Fiyatını aşağı yönlü revize eden bir diğer önemli alıcı ise Konya Şeker oldu. Konya Şeker'in yağlık ayçiçeğinde kilogram başına 37,5 TL'ye kadar çıkan alım fiyatı 35,5 TL'ye indirildi. Böylece alım fiyatında kilogram başına 2 TL düşüş yaşandı.

Bu düşüş ton başına hesaplandığında üreticinin gelirinde 2 bin TL'lik fark anlamına geliyor.

Trakya Birlik Henüz Fiyat Açıklamadı

Türkiye'nin en önemli yağlık ayçiçeği alıcılarından Trakya Birlik ise 2026 ürünü için alım fiyatını henüz açıklamadı. Özellikle Trakya'da hasadın ilerlemesi nedeniyle üreticinin gözü Trakya Birlik'in açıklayacağı fiyat ve ödeme koşullarına çevrilmiş durumda.

Hasat Döneminde İthalat Kararı Tepki Çekti

Ayçiçeği üreticisinin asıl tepkisi ise ithalatın zamanlamasına yönelik. Türkiye'nin yağlık ayçiçeği ve ham yağda ithalata ihtiyaç duyduğu bilinirken üretici, ithalat kararlarının yerli ürünün hasat edildiği dönemde devreye alınmasının fiyatları baskıladığı görüşünde.

Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında düşük gümrük vergisinin uygulanacağı tarihin 1 Ekim'e çekilmesi ve hemen ardından TMO'nun 12 bin ton ayçiçek yağı ithalatı için harekete geçmesi, piyasadaki fiyat beklentilerini aşağı yönlü etkiledi.

Ortaya çıkan tablo üreticinin dikkat çektiği soruyu da yeniden gündeme getirdi: İthalat ihtiyacı varsa bunun zamanlaması neden yerli üreticinin ürününü sattığı hasat dönemine denk geliyor?

İthalat Kararının Arkasında Tüketici Fiyatı Mı Var?

TMO'nun 12 bin tonluk ayçiçek yağı ithalatının gerekçesine ilişkin dikkat çeken bir iddia da sektör kulislerinde dile getiriliyor. Edinilen bilgilere göre, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın iç piyasada 5 litrelik ayçiçek yağı fiyatının 500 TL'nin üzerine çıkmaması yönündeki yaklaşımının, piyasaya yönelik alınan tedbirlerde etkili olduğu belirtiliyor.

Ancak tüketici fiyatlarını frenlemek amacıyla atıldığı belirtilen adımların maliyetinin hasat döneminde ürününü satan çiftçiye çıkması üreticilerin tepkisine neden oldu.

Fiyatlar Nasıl Seyredecek?

Ayçiçeğinde önümüzdeki günlerde fiyatların nasıl seyredeceğinde TMO'nun ithalat süreci, düşük vergili ithalatın 1 Ekim'de başlaması ve Trakya Birlik'in açıklayacağı alım fiyatı belirleyici olacak.