AB Süt Üretimi 2027'de Gerileyecek: Süt Krizinin Detayları Açıklandı

Rapor AB süt sektörünün büyüme döneminden çıkıp yeniden yapılanma ve konsolidasyon sürecine girdiğini gösteriyor. Peynir üretimi görece korunurken diğer ürünlerde daralma yaşanması bekleniyor. Çiftçi kârlılığındaki zayıflık çevresel baskılar ve uluslararası rekabet sektörün önümüzdeki dönemde karşı karşıya kalacağı temel zorluklar olarak öne çıkıyor.

---

AB Süt Üretimi 2027'de Gerileyecek: Süt Krizinin Detayları Açıklandı

Altbaşlıklar

USDA Raporu Yayınlandı: AB27 Teslimatları 153,3 Milyon Tona Geriliyor Temel Nedenler: Azalan Sürü Yüksek Maliyetler ve İklim Politikaları Peynir Korunuyor Diğer Ürünler Geriliyor Çiftlik Kapısı Fiyatı 5 Yıl Ortalamasının %10 Altında: Çiftçi Kârlılığı Eritiliyor Tereyağı Stokları 10 Yılın Zirvesinde: Fiyat Baskısı Sürdürülebilir Çin'in Anti-Sübvansiyon Vergileri Yeni Risk Oluşturuyor Genel Değerlendirme: Büyümeden Yeniden Yapılanmaya Geçiş

---

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci Avrupa Birliği süt sektöründeki daralmaya ve USDA rapor verilerine dikkat çekerek küresel süt piyasasındaki tehlikeyi işaret etti.

Genel Durum

Avrupa Birliği (AB) süt sektörü yükselen maliyetler iklim politikaları ve azalan sürü varlığı nedeniyle 2027 yılında üretim düşüşüyle karşı karşıya kalacak. ABD Tarım Bakanlığı'nın (USDA) Varşova Ofisi tarafından yayımlanan Dairy and Products Annual raporundaki verileri değerlendiren Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci AB süt piyasasında küresel dengeleri değiştirecek kritik bir kırılma yaşandığına dikkat çekti.

Kahveci'nin sosyal medya hesabından yaptığı analizde dikkat çeken satır başları şöyle:

• Avrupa Birliği süt sektörü 2027 yılında hafif bir üretim düşüşüyle karşı karşıya
• AB27 toplam süt teslimatlarının 2027'de 153,3 milyon tona gerilemesi bekleniyor
• Bu rakam 2026 tahminine göre yaklaşık %0,3'lük bir düşüşe işaret ediyor

Düşüşün Temel Nedenleri

Rapora göre düşüşün temel nedenleri arasında şu başlıklar yer alıyor:

• İnek sayısındaki azalma
• Düşen çiftlik kapısı fiyatları
• Artan yem ve enerji maliyetleri
• Çevresel düzenlemeler
• Hastalık salgınları

Rapor 2027 başında AB'deki sağılan inek sayısının 18,8 milyon başa ineceğini öngörüyor. Verimlilik artışları bu sürü kaybını telafi etmeye yetmiyor.

Peynir Korunuyor Diğer Ürünler Geriliyor

Süt miktarı azalırken süt işleyicileri üretimi öncelikli olarak peynire yönlendiriyor. 2027 yılında AB peynir üretiminin 11,16 milyon tona yükselmesi ve 2026'ya göre %0,3 artması bekleniyor. Güçlü iç talep ihracat olanakları ve özellikle peynir altı suyu (whey) satışlarından elde edilen ek gelir peynir üretimini destekleyen başlıca faktörler olarak öne çıkıyor.

Whey tozu fiyatlarının 2026'da bir önceki yıla göre yaklaşık %58 yükselmesi sektör için önemli bir destek unsuru oldu.

Buna karşılık diğer ana ürünlerde düşüş öngörülürüyor:

Ürün	2027 Beklentisi	Değişim
Peynir	11,16 milyon ton	+%0,3
Tereyağı	2,26 milyon ton	-%1,7
Yağsız Süt Tozu (SMP)	1,55 milyon ton	-%1,9
Tam Yağlı Süt Tozu (WMP)	520 bin ton	-%5,5

Fiyatlar ve Stoklar

2026 yılında AB çiftlik kapısı süt fiyatları sert şekilde geriledi. Ağustos 2026'da ortalama fiyat 42,2 euro/100 kg seviyesine inerek bir önceki yılın yaklaşık %21 altında kaldı ve 5 yıllık ortalamanın da %10 gerisinde seyretti. Bu düşüş AB ürünlerinin küresel rekabetçiliğini artırırken çiftçi kârlılığını ciddi şekilde zayıflattı.

Tereyağı stokları 2026'da son 10 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Peynir ve süt tozu stokları ise daha dengeli seyretti. Yüksek stoklar 2027'de özellikle tereyağı tarafında fiyat baskısını sürdürebilir.

Ticaret ve Politika Etkileri

2026'da birçok üründe ihracat artışı kaydedilirken 2027'de üretim düşüşü ve uluslararası rekabet nedeniyle ihracatın sınırlanması bekleniyor. ABD ve Okyanusya kaynaklı fiyat rekabeti AB'nin özellikle toz ürünlerdeki konumunu zorlaştırıyor.

Politika tarafında ise yeni serbest ticaret anlaşmaları (Mercosur Meksika ve ABD ile yapılan düzenlemeler) peynir ve bazı süt ürünleri için ek fırsatlar yaratırken Çin'in AB süt ürünlerine uyguladığı %9,5-11,7 oranındaki anti-sübvansiyon vergileri önemli bir risk olarak duruyor.

Ayrıca Hollanda ve Danimarka başta olmak üzere bazı üye ülkelerdeki çevresel ve iklim politikaları orta vadede sürü azalmasını hızlandırabilir.

Genel Değerlendirme

Rapor AB süt sektörünün büyüme döneminden çıkıp yeniden yapılanma ve konsolidasyon sürecine girdiğini gösteriyor. Peynir üretimi görece korunurken diğer ürünlerde daralma yaşanması bekleniyor. Çiftçi kârlılığındaki zayıflık çevresel baskılar ve uluslararası rekabet sektörün önümüzdeki dönemde karşı karşıya kalacağı temel zorluklar olarak öne çıkıyor.